“ဆန္ဒပြကျောင်းသားဘ၀ မှ နိုင်ငံရေးသမားဘ၀ (သို့) ပါတီထူထောင်ခြင်း “

(ဘာသာပြန်ဆောင်းပါး)

ဒီဇင်ဘာ ၂၉၊ ၂၀၂၅။

Joshua Wang
မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုသူ – မိုးမြေ

ကျနော်ဟာ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူကျောင်းသားတစ်ယောက်ပါ။ ကျနော့်အနေနဲ့ Umbrella Movement (ထီးလှုပ်ရှားမှု) ကို ဖြစ်ပေါ်လာစေတဲ့ ကနဦး လူထု ဆန္ဒပြစုဝေးမှုတွေကို ဦးဆောင်စည်းရုံးခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်ပဲ ဒီလှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ပါတယ်။ ဆယ်ကျော် သက် တော်လှန်ရေးသမားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျနော်ဟာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ပြောရမယ်ထင်ပါတယ်။ တကမ္ဘာလုံးက တက်ကြွလှုပ်ရှားသူလူငယ်တွေ အတွက် ကျနော်တို့လှုပ်ရှားမှုတွေဟာနည်းပေးလမ်းပြသဖွယ်ဖြစ် လာခဲ့ပါတယ်။ အမျိုးသားပညာရေး သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ ကျနော့်ကို ဟောင်ကောင်မှာ လူသိထင်ရှားဖြစ်စေခဲ့တယ်။ တကယ်တမ်းမှာတော့ Umbrella Movement ဟာ တရုတ်ကွန်မြူနစ်အစိုးရကို ဒီမိုကရေစီအတွက် ခုခံဆန့်ကျင်နေတဲ့ လူငယ်ထုရဲ့ ပြယုဂ်အဖြစ် ကမ္ဘာကအသိအမှတ်ပြုလာပါတယ်။

၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလထဲမှာ Time မဂ္ဂဇင်းမှာ ကျနော့်ပုံကို “ဟောင်ကောင်ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုရဲ့ ပြယုဂ်” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ မျက်နှာဖုံးအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီအောက်တိုဘာလထဲမှာပဲ New York Times မှာ ကျနော့်ရဲ့ “ဟောင်ကောင်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ပြန်လည်ရယူခြင်း” ဆိုတဲ့ ဆောင်းပါးကို ပုံနှိပ် ဖော်ပြပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်ကစပြီး ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေဟာ ကျနော့်ကို အင်တာဗျူးဖို့အတွက် ဟောင်ကောင်က ဆန္ဒပြဇုန်ထဲအထိ ရောက်လာခဲ့ကြတယ်။ Times ရဲ့ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် ထူးကဲတဲ့ လူငယ်အဖြစ် ကျနော့်ကို ဖော်ပြခဲ့သလို Fortune မဂ္ဂဇင်းကလည်း ကမ္ဘာ့ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင် ၅၀ စာရင်းထဲမှာ နံပါတ် ၁၀ နေရာကနေ ကျနော့်ကို ဖော်ပြခဲ့ပြန်ပါတယ်။ “Times က ဒီပုံသာ သုံးမယ်မှန်းသိခဲ့ရင် ဆံပင်အရင်ညှပ်လိုက်ပါတယ်” ဆိုပြီးတော့တောင် မိဘတွေကို ဟာသအဖြစ် ပြောပြလိုက်ပါသေးတယ်။

အမှန်ပြောရရင် အောင်မြင်ကျော်ကြားမှုကို ကျနော်လိုချင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ နာမည်ကြီးအောင် ဘယ်လိုလုပ်ရမယ်ဆိုတာလည်း ကျနော် တကယ်မသိခဲ့တာပါ။ မီဒီယာရှေ့မှာဆိုရင် တခါတလေ ကျနော် နှိမ့်ချပြီး ရှက်တတ်သလောက် မီဒီယာအင်အားကို ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုအတွက် အသုံးချနိုင်ဖို့ ကျနော် ကြိုးစားပါတယ်။ Umbrella Movement အပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် (ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့လို့ အမည်ရတဲ့) Scholarism အဖွဲ့ အစည်းအဝေးမှာ အခန်းပြည့်ရှိ နေတဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူလူငယ်တွေကို ကျနော်ပြောခဲ့တာက “ပြီးခဲ့ တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ ဟောင်ကောင်သားတွေကို နိုးထစေခဲ့တယ်၊ အဲ့ဒီ နိုးကြားမှုတွေကို ဆန္ဒမဲတွေအဖြစ် ငါတို့ ပြောင်းလဲပစ်ကြရမယ်” ဆိုပြီးတော့ပေါ့။

 

Umbrella Movement ဟာ ကျနော်တို့ကို အရေးပါတဲ့ သင်ခန်းစာတွေ ပေးခဲ့ပါတယ်။ ပထမဆုံးသင်ခန်းစာက လမ်းပေါ်မှာ တိုက်ခိုက်နေရုံ သက်သက်နဲ့တော့ မလုံလောက်ဘူးဆိုတာပါပဲ။ ကျနော်တို့တတွေဟာ နိုင်ငံရေးစနစ်ကို အတွင်းကနေ ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဲ့သ လို လုပ်နိုင်ဖို့ဆိုရင် လူငယ်တွေဟာ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ထဲ ၀င်ကြရပါလိမ့်မယ်။ ကျနော်တို့ဟာ အစိုးရကို သူတို့ကိုယ်တိုင်ခင်းတဲ့ ကစားပွဲမှာပဲ အနိုင်ပိုင်းကြရမယ်။ ကျနော်တို့အတွက်လိုအပ်တာက ကျောင်းသားတွေအတွက်သာ မဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံရေးပလက်ဖောင်းအသစ်တစ်ခုပါပဲ။ ကျနော်ကိုယ်တိုင် အထက်တန်းကျောင်းပြီးလို့ အဝေးသင်တက္ကသိုလ်မှာ ပထမနှစ် စတက်နေတဲ့ အချိန်ပေါ့။ ဘာလို့ လဲဆိုရင်တော့ ကျောင်းသားမဟုတ်တဲ့ အရွယ်ရောက်သူ မဲဆန္ဒရှင်တွေမှာလည်း သူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင် လိုလားချက်တွေနဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေလို့ပါပဲ။

၂၀၁၆ ဧပြီမှာ Umbrella Movement အပြီး ၁၇ လအကြာမှာ ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ Scholarism အုပ်စုကို Demosistō ပါတီ အဖြစ် ကျနော်တို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့ကြပါတယ်။ ပါတီရဲ့ နာမည်မှာ ဂရိစကားလုံး ဖြစ်တဲ့ ပြည်သူ (Demo) ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ လက်တင်လို ကျနော်တို့ ရပ်တည်တယ် (sistō) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ “ပြည်သူ့အတွက် ကျနော်တို့ ရပ်တည်ကြတယ်” ဆိုတာပါပဲ။

ပါတီရဲ့ အစပြုမှုဟာ မချောမွေ့ခဲ့ပါဘူး။ မိုက်ခရိုဖုန်းချွတ်ယွင်းချက် ကြောင့် ပါတီသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲဟာ နာရီနဲ့ချီပြီးကြန့်ကြာခဲ့သလို YouTube ပေါ်က တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုကလည်း ကြည့် ရှုသူ ရာဂဏန်းကနေ ၂၀ အောက်အထိ မကြာခန ထိုးကျလို့ပဲ က သောင်းကနင်းဖြစ်ခဲ့ရပြန်တယ်။ ကျနော်တို့ကို ဝေဖန်တိုက်ခိုက်နေတဲ့ ပြည်တွင်းအုပ်စုတွေကလည်း ပါတီနာမည်ကိုပါမကျန် ဟာသလုပ်ခဲ့ ကြတယ်။ Demosistō မဟုတ်ဘဲ Demolition (ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးခြင်း) ဖြစ်နေတယ်ဆိုပြီးတော့ပေါ့။ ထုံးစံအတိုင်း နောက်ထပ် အပြောကောင်းတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားအုပ်စုတစ်စု ထပ်ထွက်လာပြန်ပေါ့ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ ကျနော်တို့ကို အမျိုးမျိုး စွပ်စွဲကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ခက်ခဲတဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲအပြီးမှာ Nathan က ကျနော့်ကို သတိပေးပါတယ်၊ “ဒီမိုကရေစီဆိုတာ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုပါပဲ” ဆိုပြီးတော့ပေါ့။ ဒီမိုကရေစီရဲ့ သဘောတစ်ခုက ကိုယ့်ကိုမကြိုက်မနှစ်သက်တဲ့ သူတွေအပေါ် အောင်ပွဲခံဖို့ပါပဲ။ Nathan ရဲ့ အဲ့သလို သတိပေးချက်က အခက်အခဲတွေကို မေ့သွား လောက်အောင် ကျနော့်အတွက် အများကြီးနေသာထိုင်သာရှိစေခဲ့ တယ်ဆိုတာကိုတော့ ၀န်ခံရပါလိမ့်မယ်။

 

ပါတီထူထောင်ပြီးတာနဲ့ တပြိုင်နက်တည်းမှာပဲ ငါးလလောက်ပဲ လိုတော့တဲ့ ၂၀၁၆ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကျနော်တို့ စပြင်ဆင်ကြရပါတယ်။ အဲ့ဒီ ရွေးကောက်ပွဲမှာ Nathan ၀င်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ဖို့အတွက် ပါတီတွင်းမှာ တစိတ်တ၀မ်းတည်းရှိခဲ့ကြပြီး Nathan အတွက် ၀န်းရံပံ့ပိုးခဲ့ကြပါတယ်။ ဘာလို့ Nathan လဲဆိုရင် ကျနော်နဲ့ Agnes တို့ဟာ အနည်းဆုံးရွေးကောက်ခံပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိရမယ့် အသက်အရွယ် (၂၁ နှစ်) ထက် တစ်နှစ်ငယ်နေကြပြီး Nathan က တော့ အရွယ်အားဖြင့်လည်း ပြည့်မီနေတဲ့အတွက်ကြောင့်ပါ။ ဒါ့အပြင် ကျနော်တို့လိုချင်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုအရည်အချင်း၊ ရင့်ကျက်မှုနဲ့ စိတ်သဘောထားတွေလည်း ပြည့်စုံနေပါတယ်။

“ကိုယ့်ကံကြမ္မာကိုယ်ပြဌာန်းခွင့်”ဆိုတဲ့ ကြွေးကြော်သံနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ၀င်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ပါတီအနေနဲ့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်ခု စနစ်နှစ်ခုဆိုတဲ့ တရုတ်ပြည်ရဲ့ ဥပဒေဟာ ၂၀၄၇ မှာ သက်တမ်းကုန်မှာပါ။ ဒီအချက်ကို ထောက်ပြပြီး ကျနော်တို့ဟာ ဟောင်ကောင်မှာ လူထုဆန္ဒခံယူပွဲတရပ်ကျင်းပပြီး လူထုက ကိုယ့်ကံကြမ္မာကို ကိုယ် ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိရမယ်လို့ ကျနော်တို့ တင်ပြခဲ့ကြပါတယ်။ လိုတိုရှင်း ပြောရရင်တော့ ဗြိတိန်အနေနဲ့ ဟောင်ကောင်ကို တရုတ်ဆီ ပြန်လက်လွှဲဖို့ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ဟောင်ကောင်လူထုရဲ့ ဆန္ဒသဘောထားတွေ မပါ၀င်ခဲ့ပါဘူး။

“ကိုယ့်ကံကြမ္မာကိုယ်ပြဌာန်းခွင့်” ဟာ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ ခိုင်မြဲ ပြီးသား အယူအဆတစ်ခုပါပဲ။ ပြီးတော့ UN ရဲ့ နိုင်ငံသားနဲ့ နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေး နိုင်ငံတကာပဋိဉာဉ်မှာလည်း လူ့အခွင့်အရေးတရပ်အနေနဲ့ အသိအမှတ်ပြုပြီးသားလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ဟောင်ကောင်မှာတော့ အယူအဆသစ်တစ်ခုလိုကို ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်ပဲ “ကိုယ့်ကံကြမ္မာကိုယ်ပြဌာန်းခွင့်”လို့ ကြွေးကြော်လာတဲ့ ကျနော်တို့ပါတီကို ခွဲထွက်ရေး (ဒါမှမဟုတ်) အရောင်တော်လှန်ရေး တရပ်အနေနဲ့ မြင်နေခဲ့ကြတာပါ။

ရွေးကောက်ပွဲမဲဆွယ်လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ နိုင်ငံရေးပါတီတိုင်းအတွက် အားသွန်ခွန်စိုက်လုပ်ရတဲ့ အလုပ်တစ်ခုပါပဲ။ အထူးသဖြင့် မလိုအပ်ဘဲ အတားအဆီးဖြစ်စေတဲ့ ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်းရဲ့ပုံရိပ်ဟောင်းကို ဖျောက်ပစ်ဖို့ ကြိုးစားနေရပြီး အကန့်အသတ်များစွာရှိနေတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေနဲ့ ကျနော်တို့ပါတီအတွက်ပေါ့။ ဘဏ္ဍာအင်အား တောင့်တင်းတဲ့ ဘေကျင်းလိုလားတဲ့ပါတီတွေနဲ့ မတူတဲ့အချက်က ကျနော်တို့ပါတီဟာ လူထုရံပုံငွေနဲ့ ပါတီက ဦးဆောင်တဲ့လမ်းပေါ်က စုဝေးမှုတွေကရတဲ့ လှူဒါန်းငွေတွေအပေါ်မှာပဲ ရပ်တည်ရပါတယ်။ Nathan မှာ ဘေးအိမ်က ကောင်လေးတစ်ယောက်လို ရင်းနှီးဖော်ရွေပြီး ရုပ်ခံရှိပေမယ့်လည်း သူ့အတွက် မဲအနေအထားဟာ တစ်ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ သုံးရာခိုင်နှုန်းအကြားမှာပဲ တန့်နေခဲ့ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ နောက်ဆုံးလအထိပါပဲ။ မနက်ခင်းသတင်းကို တွေ့ပြီးတဲ့အခါ အချင်းချင်း မယုံကြည်စွာနဲ့ပဲ “ဘာလို့များ ငါတို့ကိန်းဂဏန်းတွေ အဲ့သလောက်နည်းနေရသလဲ” ဆိုပြီး ခေါင်းချင်းဆိုင်မိကြပါတယ်။

လူကြိုက်များမှုဟာ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရခြေနဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိဘူးဆိုတာကို တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကျနော်တို့ သိလာခဲ့ကြပါတယ်။ Nathan ရဲ့ မဲဆန္ဒနယ်ကို ကြည့်ပြီးတော့ပေါ့။ အဲ့ဒီမဲဆန္ဒနယ် မှာ ပညာတတ်ပရော်ဖက်ရှယ်နယ်တွေ၊ ဩဇာကြီးတဲ့ စီးပွားရေး သမားတွေဟာ အများစုဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့တတွေသာ လွတ်လပ် မှုထက် တည်ငြိမ်မှုကို ဦးစားပေးကြတယ်၊ မူဝါဒထက် အကျိုးအမြတ်ကိုပဲ လိုချင်ကြတာပါ။

ပြိုင်ဘက်တွေနဲ့ စာရင် Nathan ရဲ့ ငယ်ရွယ်မှုဟာ အားနည်းချက် တစ်ခုဖြစ်နေသလို ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှု(Umbrella Movement)တွေ ကြောင့် လူမှုစီးပွားဘ၀မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့ လူလတ်တန်းစား တွေကလည်း ဆန္ဒပြခေါင်းဆောင် Nathan ကို သိပ်သဘောမတွေ့လှဘူး ဖြစ်နေပြန်ပါတယ်။ Nathan ကတော့ ” ဒီမဲဆွယ်ပွဲအတွက် ငါတို့မှာ ရှိသမျှ ပိုက်ဆံအကုန်ရင်းထားရတာပဲ၊ မနိုင်လို့ကတော့ ငါတို့မှာ ပေါင်စရာ အိမ်တိုင်တောင်ကျန်မှာမဟုတ်ဘူး” လို့ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ တစ်လအလိုမှာ ကျနော့်ကို ရင်ဖွင့်လာခဲ့ပါတယ်။

စူပါဟီးရိုးရုပ်ရှင်တွေထဲမှာတော့ လူကောင်းတွေဟာ အလူးအလဲခံ နေရာက ပြန်ပြီးခေါင်းထောင်မလာခင်မှာ မျှော်လင့်ချက်အမဲ့ဆုံး အခြေအနေကို ကြုံရလေ့ရှိပါတယ်။ ကျနော်တို့အတွက်လည်း မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူတွေ မဲရုံတွေဆီသွားဖို့ သုံးပတ်တောင်မလိုတော့တဲ့ အချိန်၊ မီဒီယာတွေကလည်း ကျနော်တို့အနေနဲ့ အောင်မြင်စရာမရှိ တော့ဘူးလို့ သတ်မှတ်ပြောဆိုနေကြတဲ့အချိန်မှာ အပြောင်းအလဲတစ် ခုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရုပ်သံကလွှင့်တဲ့ Nathan ပါ ပါ၀င်တဲ့ မူဝါဒရေးရာ စကားစစ်ထိုးပွဲတွေအပြီးမှာတော့ ကိန်းဂဏန်းတွေဟာ ထောင်တက်လာပါ တော့တယ်။ ဖဲကြိုးဝါဆယ်လီတွေလည်းဖြစ်၊ Umbrella Movement ကိုလည်း ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ထောက်ခံကြတဲ့ Anthony Wong နဲ့ Denise Ho တို့ကလည်း Nathan ဘက်ကနေ ထောက်ခံမှုကို တရား၀င်ထုတ်ဖော် ပြောတာတွေ လုပ်လာပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ပါတီရဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာကို ကြီးကြပ်တဲ့ Ivan Lam က ဦးဆောင်ပြီးလုပ်တဲ့ Instagram က တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုတွေနဲ့ Reality TV ဆန်ဆန် ရုပ်သံရိုက်ကူးမှုတွေဟာ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က လူထုကြီးကို သတိထားမိစေခဲ့တယ်။ ဒီလုပ်ရက်တွေဟာ ပုံစံခွက် ထဲက ဖောက်ထွက်လာတဲ့ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေးအယူအဆတွေဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနေ့ မတိုင်မီ နောက်ဆံလမှာတော့ ပါတီ၀င်တွေဟာ သန်းခေါင်ကျော်အောင် ညတိုင်းလမ်းပေါ်မှာ ရှိနေခဲ့ကြပြီး လမ်းသွားလမ်းလာပြည်သူတွေဆီ ပါတီရဲ့ လက်ကမ်းစာစောင်တွေ ဝေကြတယ်၊ မဲဆန္ဒရှင် ပြည်သူတွေနဲ့ ဖက်လှဲတကင်းဆက်ဆံကြပါတယ်။ ဟောင်ကောင်မှာ ရှိ ရှိ သမျှ နိုင်ငံရေးပါတီတွေထဲမှာ ကျနော်တို့ပါတီဟာ အတက်ကြွဆုံး ပါတီတရပ် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

 

” Umbrella Movement ကာလထက်ကို မင်းတို့ကောင်လေးတတွေ ကြိုးစားလုပ်ကိုင်နေကြတာပဲ၊ မင်းတို့ကြိုးစားမှုတွေမှာ အများကြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိပါတယ် ” ဆိုပြီးတော့ အမေက ကျနော့်ကို ပြောတယ်။ အဲ့ဒီကာလတွေမှာ အမေဟာ ကျနော်ရဲ့ အိမ်ပြန်နောက်ကျခဲ့တာတွေ၊ မပြီးဆုံးနိုင်တဲ့ ပါတီ၀င်ထုနဲ့ ဆွေးနွေး၀ိုင်းတွေအပေါ် အတော်လေး သည်းညည်းခံခဲ့တယ်။ ကျနော်တို့အားလုံး အံကိုတင်းတင်းကြိတ်ပြီး ခေါင်းကို မော့ထားခဲ့ကြတယ်။ “လုံ့လဝီရိယက ချွတ်ယွင်းချက်အားလုံးကို ကာမိစေတယ်” ဆိုတဲ့ တရုတ်စကားပုံအတိုင်း ကျနော်တို့ တတွေ ရှေ့ဆက်ခဲ့ကြပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၄ ရက် ညသန်းခေါင်ကျော်ကျော်လေးမှာ မဲရုံတွေကို ပိတ်လိုက်ပြီး မဲတွေကို စရေတွက်ပါတော့တယ်။ ရလဒ်ကို ကြေညာ တဲ့အခါ Nathan ဟာ ဆန္ဒမဲပေါင်း ၅၀၀၀၀ နဲ့ အနိုင်ရခဲ့ပြီး ၂၃ နှစ် အရွယ် Nathan ဟာ အာရှတိုက်ရဲ့ အသက်အငယ်ဆုံးသော ဥပဒေပြုအမတ်ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ မဲရေတွက်တဲ့ ရုံတွေမှာ စောင့်ကြည့်နေကြတဲ့ ပါတီ၀င်တိုင်း ပျော်လွန်းလို့ မျက်ရည်တွေကျခဲ့ကြတယ်။ ကျနော်တို့အုပ်စုထဲမှာ မာကျောပါတယ်ဆိုတဲ့ Agnes လည်း အပါအ၀င်ပေါ့။ ငါးလတာလုံး ရှုပ်ယှက်ခတ်နေတဲ့ မဲဆွယ်ကမ်ပိန်းရုံးမှာ ညလုံးပေါက် အချိန်ကုန်ခဲ့ရတာတွေ၊ နေပူပူအောက်မှာ ရက်ပေါင်းများစွာကြာ အောင် မတ်တပ်ရပ်ပြီး လက်ကမ်းစာစောင်ဝေခဲ့ရတာတွေဟာ အခု တော့ ထိုက်တန်ခဲ့ပါပြီ။ အဲ့ညမှာ ကျနော်လည်း မျက်ရည်ကျခဲ့ရတယ်၊ Nathan ကို တင်းတင်းကြပ်ကြပ် ဖက်ထားပြီး “ငါတို့ လုပ်နိုင်ခဲ့ကြပြီ” လို့ ပြောမိတယ်။

မြို့တော်ရဲ့ ကျောင်းသားအရွယ်ဥပဒေပြုသမားအဖြစ် Nathan မှာ ငြင်းဆိုလို့မရတဲ့ ကိုယ်စားပြုမှုရှိခဲ့ပါပြီ။ ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၊ လူငယ်တွေအတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းနဲ့ အိမ်ရာပေါ်လစီ တွေအပေါ်မှာ Nathan အနေနဲ့ အာရုံစိုက်ထားရပါလိမ့်မယ်။ ဂိမ်မာ တစ်ယောက်လည်းဖြစ် E-sport ကြေညာတင်ဆက်သူလည်းဖြစ်တဲ့ လူငယ်လေး Nathan မှာ ဟောင်ကောင်ကို နိုင်ငံတကာ E-sport ပွဲတွေမှာ ထိပ်တန်းရောက်အောင် မြှင့်တင်ချင်တဲ့ ဆန္ဒတွေရှိခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ သူ့အနေနဲ့ကတော့ နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေကိုပဲ ဇောင်းပေး လုပ်ကိုင်ရတော့မှာပါ။

Nathan ရဲ့ ဥပဒေပြုလွှတ်တော် အမတ်ထိုင်ခုံလေး နွေးကာစအချိန်လေးမှာပဲ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းလို့ ဆိုရမယ့် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုမှု ပြဿနာ ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ အဲဒီကိစ္စကြောင့်ပဲ သူဟာ အမတ်နေရာကိုပါ ဆုံးရှုံးလိုက်ရပါတယ်။ ဖြစ်ပုံကတော့ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲမှာ Nathan အပါအဝင် အမတ် ၆ ယောက်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကျမ်းသစ္စာကို မဆိုဘဲ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးကြေညာချက်တွေကို ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ကြတာပါ။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအပေါ် သစ္စာစောင့်သိပါမယ်ဆိုတဲ့ စာသားကို Nathan က မေးခွန်းထုတ်တဲ့ လေသံမျိုးနဲ့ ရွတ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုမှာတော့ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲကို မိမိတို့ရဲ့ ကြွေးကြော်သံတွေနဲ့ သဘောထားအမှန်တွေကို ထုတ်ဖော်နိုင်မယ့် စင်မြင့်တစ်ခုလို အသုံးချလေ့ရှိကြတာ ထုံးစံပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီတစ်ကြိမ်မှာတော့ အစိုးရဟာ သူတို့ကို ဖယ်ထုတ်ဖို့ အကွက်ချောင်းနေခဲ့တာပါ။ အဲဒီလုပ်ရပ်ကို အကြောင်းပြပြီး အစိုးရဟာ သူတို့ ၆ ယောက်စလုံးကို ဥပဒေအရ အရေးယူတဲ့အနေနဲ့ လွှတ်တော်ထဲကနေ ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့ပါတယ်

ဘေကျင်းကတော့ ဟောင်ကောင်အစိုးရရဲ့ လုပ်ရက်ကို ကြိုဆိုထောက်ခံခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်ကတော့ နိုင်ငံတစ်ခု၊ စနစ်နှစ်ခုဆိုတဲ့ အခြေခံမူ၀ါဒကို လိုက်နာဖို့ ငြင်းဆိုခြင်းပဲ ဖြစ် တယ်။ ဒါ့အပြင် နို၀င်ဘာလမှာ ချမှတ်လိုက်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုအရ ရွေးကောက်ခံဥပဒေပြုအမတ်ဟာ ကျမ်းသစ္စာအတိုင်း စိတ်ပါလက်ပါ ကျိန်ဆိုခြင်းမရှိရင် ဥပဒေပြုအမတ်နေရာကနေ ဖယ်ပေးရမှာဖြစ်တဲ့အပြင် အစိုးရနေရာအတွက် အရည်အသွေးပြည့်မီခြင်းမရှိသူလို့ သတ်မှတ်သွားမယ်ဆိုပြီး ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

အစိုးရက တရားလိုလုပ်ပြီး စတင်ခဲ့တဲ့ ကျမ်းသစ္စာအမှုဟာ တရားရုံး မှာ အချိန်ဆွဲနေသလား အောက်မေ့ရအောင် လပေါင်းများစွာကြာခဲ့ရပါတယ်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမှာတော့၊ Nathan အတွက် ရွေး ကောက်ပွဲအနိုင်ရပြီး ဆယ်လအကြာပေါ့၊ တရားရုံးဟာ အစိုးရဘက်က လိုက်ပြီး ဥပဒေပြုအမတ် ၆ ယောက်ကို အရေးယူခဲ့ပါတော့ တယ်။ သူတို့ကို အမတ်နေရာကနေ ဖယ်ရှားပစ်တာနဲ့ မလုံလောက် သေးဘဲ သူတို့တတွေရဲ့ လစာတွေနဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေကိုလည်း ပြန်အပ်စေခဲ့တယ်။ အစိုးရရဲ့ အတင့်ရဲမှုပေါ့။ ကျနော့်အမေဟာဆိုရင် ဒေါသတောင် မထိန်းနိုင်တော့ပါဘူး။ “ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာတုန်းကမှ Nathan ကို ငါမဲပေးခဲ့တာ၊ ငါ့မဲတပြားကို တရားမ၀င်အောင် လုပ်ပစ်ဖို့ ဘယ်သူကများ ဟော့ဒီအစိုးရကို အခွင့်အာဏာပေးထားတာလဲ။ ဘယ်လိုအလုပ်ရှင်ကများ အလုပ်ထုတ်ခံရတဲ့ အလုပ်သမားတွေကို လစာပြန်အပ်ပြောတာ ရှိသလဲ” လို့ မြည်တွန်တောက်တီးနေရှာပါတယ်။

Nathan ရဲ့ ကြိုးစားမှုတွေ သဲထဲရေသွန်ဖြစ်ရုံမကဘဲ သူရော၊ ကျနော်ပါ Umbrella Movement မှာ ပါ၀င်ခဲ့လို့ တရားရင်ဆိုင်ရပါတော့တယ်။ “ငါတော့ အမတ်နေရာက ပြုတ်ရုံမကဘဲ လစာပါ ပြန်ပေးရဦး မယ်ဆိုရင်တော့ ဒေဝါလီခံရမယ့်ကိန်းရှိနေပြီ။ အဲ့တာထက် မင်းရော၊ ငါရော သိပ်မကြာခင် ထောင်ထဲသွားရတော့မယ်။ ပါတီ (Demosistō) အနေနဲ့ ဘယ်လိုများ ဆက်ရပ်တည်မလဲ” ဆိုပြီး Nathan က ရင်ဖွင့်ရှာပါတယ်။ သူ့ကြည့်ရတာ ဖြေဆည်လို့မရတဲ့ပုံပါပဲ။ ကျနော်ကတော့ အတတ်နိုင်ဆုံး နှစ်သိမ့်ပေးပါတယ်။ ” Umbrella Movement ကြီးမှာတောင် ငါတို့ ရပ်တည်ရှင်သန်နိုင်ခဲ့သေးတာပဲ၊ အခုလည်း အဲ့အတိုင်း ရပ်တည်ရှင်သန်နိုင်ရမှာပေါ့ ” ။

ပြည်တွင်းဝေဖန်သုံးသပ်သူတွေကတော့ တရုတ်လက်အောက် ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီးနောက်ပိုင်း ဟောင်ကောင်ရဲ့ အခြေအနေမှာ “ရေနွေးအိုးထဲက ဖားတစ်ကောင်” လိုပဲလို့ ခိုင်းနှိုင်းကြပါတယ်။ သဘောကတော့ အိုးထဲက ရေကို အပူမပေးခင် ဖားတစ်ကောင်ကိုထည့်ပြီး အပူချိန်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်းပဲ တင်လိုက်မယ်ဆိုရင် အဲဒီဖားဟာ အပူချိန်ပြောင်းလဲလာတာကို သတိမထားမိဘဲ နောက်ဆုံးမှာတော့ သေသွားတာမျိုးကို ဆိုလိုတာပါ။ ဘေကျင်းအစိုးရဟာ ကျွန်တော်တို့ သတိမထားမိအောင် ဟောင်ကောင်ရဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်တွေကို နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ဖြည်းဖြည်းချင်း ဝါးမြိုလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ကတည်းက တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဟာ ဟောင်ကောင်က စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေကို စည်းရုံးသိမ်းသွင်းပြီး ပုံနှိပ်မီဒီယာတွေ၊ စာအုပ်ဆိုင်တွေ၊ စာပေတိုက်တွေနဲ့ ရေဒီယို၊ ရုပ်သံဌာနတွေကို ဝယ်ယူစေခဲ့ပြီး ဩဇာလွှမ်းမိုးဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။ ဒီလှုပ် ရှားမှုကို United Front လို့ အမည်ပေးခဲ့ပြီး ဘေကျင်းအစိုးရကိုယ် တိုင် ဦးစီးခဲ့ပါတယ်။ အကျပ်အတည်းတွေ ဝိုင်းနေတဲ့ ဒီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်မြေထဲမှာ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးအစီအစဉ်တွေကို တိတ်တဆိတ် အကောင်အထည်ဖော်ရင်း ဟောင်ကောင်လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်ဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက တရုတ်ကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းဟာ ဟောင်ကောင်အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ညင်သာပျော့ပြောင်းစွာ ကိုင်တွယ်လိုစိတ် မရှိတော့ပါဘူး။ ဟောင်ကောင်ကျွန်းဆွယ်အဖို့ ဆိုးဝါးတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေကို ပဲ ဖန်တီးလာခဲ့ပါတယ်။ နမူနာအားဖြင့် ၂၀၁၅ နှောင်းပိုင်းမှာ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေ၊ အတွင်းရေးတွေနဲ့ အရှုပ်တော်ပုံတွေကို ဖွင့်ချရေးသားထားတဲ့ စာအုပ်တွေကို ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်းက စာအုပ်တိုက်တာ၀န်ခံငါးယောက် ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ပါတယ်။ တရုတ်အေးဂျင့်တွေ သူတို့ကို ပြန်ပေးဆွဲသွားပြီး ထိန်းသိမ်းထားတယ်လို့ ဟောင်ကောင်လူထုအတွင်းမှာ သံသယရှိနေကြပါတယ်။

စာအုပ်တိုက်တာ၀န်ခံငါးယောက် ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ကိစ္စရော၊ အခု ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုတဲ့အမှုမှာပါ သိသာထင်ရှားတဲ့ အချက်က ဘေကျင်းအစိုးရက ဟောင်ကောင်အရေးနဲ့ပတ်သက်လာရင် သည်းမခံတော့ဘဲ ဗြောင်ဖိနှိပ်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်လာခဲ့တယ် ဆိုတာပါပဲ။ အပူချိန်ကိုတိုးလိုက်တဲ့အပြင် အပေါ်ကနေ အိုးဖုံးကိုပါ ဖုံးချလိုက်တဲ့ သဘောဖြစ်နေပါတယ်။ အထဲက ဖားကတော့ ခုန်ပေါက်ပြီး လွတ်မြောက်ဖြို ရုန်းကန်နေပေမယ့်လည်း ပွက်ပွက်ဆူနေတဲ့ အိုးထဲက လွတ်ဖို့ရာ လမ်းမရှိပါဘူး။ ဒါဟာ ကနေ့ဟောင်ကောင်သားတွေရဲ့ အဖြစ်အပျက်ပါ။

 

သတင်းဆိုးတွေလည်း ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရောက်လာပြန်ပါတယ်။ သူတို့အတွက်တော့ ကလဲ့စားချေအရေးယူမှုဟာ အကောင်းဆုံးဟင်းတစ်ခွက်လိုပါပဲ။ တရားရေးဌာနက ကျနော်၊ Nathan နဲ့ Alex တို့ကို Umbrella Movement မှာကတည်းက ရုံးတင်ထောင်ချဖို့ ပြင်နေရင်း သုံးနှစ်လောက် စောင့်ခဲ့ရပါတယ်။ ၂၀၁၄ စက်တင်ဘာလရဲ့ ကြမ္မာ ငင်တဲ့ ညတစ်ညမှာ ပြည်သူ့ရင်ပြင်က အဖြစ်အပျက်တွေအတွက် တရားဥပဒေနဲ့ မညီဘဲ လူစုလူဝေးပြုလုပ်တယ်ဆိုတဲ့ စွဲချက်နဲ့ပါ။ ကျနော့်ရဲ့ ၂၁ နှစ်ပြည့်မွေးနေ့မရောက်ခင် နှစ်လအလို၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂတ်စ် ၁၇ ရက်နေ့မှာတော့ တရားရုံးက ကျနော်တို့ကို ခြောက်လကနေ ရှစ်လအထိထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျနော်တို့ဟာ မြို့တော်ရဲ့ သမိုင်းတလျှောက် ယုံကြည်ချက်အကျဉ်းသားတွေထဲက နောက်ထပ် အကျဉ်းသားတွေ ဖြစ်လာခဲ့ကြပါတယ်။

နိုင်ငံရေးအရ အကျဉ်းချခံရခြင်းဟာ ဒီမိုကရေစီသို့ သွားရာလမ်းမှာ ရှောင်လွှဲမရတဲ့ မှတ်တိုင်တစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ အခု ကျနော်တို့ သုံးယောက်စလုံး အဲ့ဒီမှတ်တိုင်မှာပါ။ အကျဉ်းချပြီး ကျနော်တို့ကို အသံတိတ်သွားစေခဲ့ပေမယ့် ထောင်နံရံတွေဟာကျနော်တို့ရဲ့ သန္နိဌာန်တွေ ကို ပိုမိုခိုင်မာလာစေခဲ့ပါတယ် ။ ။

Joshua Wang ရဲ့ Unfree Speech ဆိုတဲ့ စာအုပ်မှ ” From Protesters to Politicians: The Founding of Demosistō ” ဆိုတဲ့ အပိုင်းကို ထုတ်နှုတ်၍ ဆီလျော်အောင်ပြန်ဆိုသည်။

#ဒို့ပြည်
ဒီချန်နယ်တွေကလည်း သတင်းနဲ့ ရုပ်သံတွေကို ဖတ်ရှု့နိုင်ပါတယ်။
YouTube- https://www.youtube.com/@Doh-Pyaynews ( YouTube ကိုလည်း Subscribe လုပ်ပေးကြဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ် )
Website- https://dohpyay.com/
Telegram- t.me/dohpyay
Tiktok- tiktok.com/@dohpyaynews
#စာပေ #ဘာသာပြန် #ဆောင်းပါး #ဟောင်ကောင် #နိုင်ငံရေး #လူငယ်ရေးရာ #ဒီမိုကရေစီ